บทความที่ได้รับความนิยม

Custom Search

Translate

วันพุธที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569

ห้องสมุดตุนหวง1000ปี...ถ้ำลับซ่อนหนังสือโบราณกว่า 50,000 ชิ้นที่จีน



หมู่ถ้ำม่อเกา (Mogao Caves) เมืองตุนหวง. แหล่งที่มา: Palanla

ถ้ำห้องสมุดตุนหวง (Dunhuang Library Cave) หรือ ถ้ำหมายเลข 17 แห่งหมู่ถ้ำม่อเกา (Mogao Caves) เมืองตุนหวง มณฑลกานซู่ ประเทศจีน คือกรุสมบัติทางประวัติศาสตร์ที่ถูกปิดตายไว้นานเกือบ 1,000 ปี ภายในซ่อนเอกสารตัวเขียน ภาพวาด และสิ่งทอโบราณอายุตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 4 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 11 รวมกว่า 50,000 ชิ้น ซึ่งช่วยไขความลับของอารยธรรมบนเส้นทางสายไหมได้อย่างมหาศาล

คัมภีร์วัชรปรัชญาปารมิตาสูตร (Diamond Sutra) ปี ค.ศ. 868. แหล่งที่มา: DMC.tv

จุดเริ่มต้นและการค้นพบโดยบังเอิญ

  • การปิดผนึกปริศนา (ราว ค.ศ. 1002): ถ้ำหมายเลข 17 เดิมทีเป็นถ้ำอนุสรณ์ของพระภิกษุชั้นผู้ใหญ่นามว่า "หงเปี้ยน" (Hongbian) ต่อมาในช่วงต้นศตวรรษที่ 11 เอกสารจำนวนมหาศาลถูกนำมาบรรจุไว้จนเต็ม ก่อนจะมีการก่อกำแพงอิฐปิดปากถ้ำและฉาบปูนวาดภาพจิตรกรรมฝาผนังทับจนแนบเนียน เพื่ออำพรางไม่ให้ผู้ใดล่วงรู้

  • การค้นพบในปี ค.ศ. 1900: นักพรตเต๋าชื่อ หวัง หยวนลู่ (Wang Yuanlu) ผู้ดูแลหมู่ถ้ำม่อเกาในขณะนั้น สังเกตเห็นรอยร้าวบนผนังทางเดินของถ้ำหมายเลข 16 เมื่อเคาะดูจึงพบว่าด้านหลังเป็นโพรงกลวง เมื่อทุบกำแพงออกก็พบห้องขนาดเล็ก (กว้างประมาณ 2.6 เมตร ยาว 2.6 เมตร สูง 3 เมตร) ที่อัดแน่นไปด้วยม้วนคัมภีร์สูงจรดเพดาน

สิ่งล้ำค่าที่ซ่อนอยู่ภายใน

สภาพอากาศที่แห้งแล้งจัดของทะเลทรายโกบีและการปิดตายอย่างมิดชิด ทำให้เอกสารกว่า 50,000 ชิ้นคงสภาพสมบูรณ์อย่างน่าอัศจรรย์ ครอบคลุมเนื้อหาหลากหลายมิติ:

  • วัชรปรัชญาปารมิตาสูตร (Diamond Sutra): หนังสือพิมพ์ด้วยแม่พิมพ์ไม้ที่เก่าแก่ที่สุดในโลกซึ่งระบุวันที่ชัดเจน (พิมพ์เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม ค.ศ. 868)

  • ความหลากหลายทางภาษาและศาสนา: นอกจากคัมภีร์พุทธศาสนาภาษาจีนและทิเบตแล้ว ยังพบเอกสารศาสนาคริสต์นิกายเนสโตเรียน ศาสนามานี ศาสนาโซโรอัสเตอร์ รวมถึงเอกสารภาษาสันสกฤต ซอกเดีย และอุยกูร์โบราณ

  • บันทึกชีวิตประจำวันและดาราศาสตร์: สัญญาซื้อขายทาส จดหมายส่วนตัว ตำรายา โน้ตดนตรีโบราณ และ แผนที่ดาวตุนหวง (Dunhuang Star Chart) ซึ่งเป็นแผนที่ดาวฉบับสมบูรณ์ที่เก่าแก่ที่สุดในโลก

ทฤษฎีเบื้องหลังการซ่อนสมบัติ

นักประวัติศาสตร์ยังไม่สรุปแน่ชัดว่าเหตุใดจึงต้องปิดผนึกถ้ำนี้ แต่มี 2 ทฤษฎีหลักที่เป็นไปได้มากที่สุด:

ทฤษฎีรายละเอียดและหลักฐานสนับสนุน
1. การหลบหนีภัยสงครามเป็นการซ่อนสมบัติทางศาสนาอย่างเร่งด่วนเพื่อหนีการรุกรานของกองทัพ อาณาจักรคาราคานิด (Karakhanid) ซึ่งเป็นรัฐอิสลามที่กำลังแผ่อิทธิพลเข้ามาทางตะวันตกในยุคนั้น (สอดคล้องกับลักษณะการจัดวางม้วนคัมภีร์ที่ค่อนข้างเร่งรีบและไม่เป็นระเบียบ)
2. สุสานคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์ตามความเชื่อทางพุทธศาสนาและวัฒนธรรมจีน เอกสารหรือคัมภีร์ที่ชำรุดและมีตัวอักษรศักดิ์สิทธิ์ห้ามนำไปเผาหรือทิ้งขว้าง จึงนำมาเก็บรวบรวมและปิดผนึกไว้ในถ้ำอย่างสมเกียรติ


โศกนาฏกรรมทางวัฒนธรรมและการกระจัดกระจาย

หลังการค้นพบเพียงไม่กี่ปี ข่าวเรื่องถ้ำสมบัติได้แพร่สะพัดไปถึงหูนักสำรวจชาวต่างชาติ เนื่องจากราชสำนักชิงในขณะนั้นกำลังอ่อนแอและไม่ได้เข้ามาดูแล นักสำรวจอย่าง ออเรล สไตน์ (Aurel Stein) จากอังกฤษ และ ปอล เปลลิโอต์ (Paul Pelliot) จากฝรั่งเศส ได้เดินทางมาขอซื้อเอกสารล้ำค่าเหล่านี้ออกไปในราคาถูกมาก ทำให้ปัจจุบันเอกสารตุนหวงกระจัดกระจายอยู่ในพิพิธภัณฑ์และหอสมุดทั่วโลก ทั้งในอังกฤษ ฝรั่งเศส รัสเซีย ญี่ปุ่น และจีน จนเกิดเป็นสาขาวิชาเฉพาะทางระดับโลกที่เรียกว่า "ตุนหวงวิทยา" (Dunhuangology)

รายการบล็อกของฉัน